خبرنگار پایگاه خبری و تحلیلی «فلزات‌آنلاین» در گفت‌وگویی با سینا ربی، مدیرعامل فولاد صنعت شادگان، به بررسی جایگاه این شرکت در مسیر توسعه صنعتی و اقتصادی جنوب خوزستان، ظرفیت‌های موجود در زنجیره ارزش فولاد، نقش شرکت‌های بومی و جامعه پیرامونی، رویکرد فولاد شادگان به مسئولیت اجتماعی و برنامه‌های توسعه‌ای شرکت در حوزه تولید و تأمین انرژی پرداخته است. در این گفت‌وگو، همچنین چشم‌انداز فولاد شادگان برای افزایش ظرفیت تولید، توسعه صنایع پایین‌دستی و تبدیل شدن به مجموعه‌ای اثرگذارتر در اقتصاد منطقه تشریح شده است. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید:

جایگاه و نقش فولاد شادگان را در مسیر توسعه صنعتی و اقتصادی جنوب خوزستان چگونه ارزیابی می‌کنید؟

فولاد شادگان را نمی‌توان صرفاً یک واحد تولید فولاد با مأموریت تولید شمش دانست. این مجموعه در منطقه‌ای فعالیت می‌کند که توسعه صنعتی آن می‌تواند آثار گسترده‌تری بر اشتغال، سرمایه‌گذاری، خدمات و شکل‌گیری کسب‌وکارهای وابسته داشته باشد. به همین دلیل، رویکرد ما به فولاد شادگان صرفاً افزایش ظرفیت تولید نیست؛ بلکه تلاش می‌کنیم ظرفیت صنعتی موجود به بستری برای شکل‌گیری فعالیت‌های اقتصادی پیرامونی تبدیل شود.

یک مجتمع فولادی به‌صورت طبیعی با مجموعه بزرگی از صنایع و خدمات در ارتباط است؛ از حمل‌ونقل و تأمین تجهیزات و قطعات گرفته تا پیمانکاری، تعمیرات، خدمات فنی و مهندسی و فعالیت‌های پشتیبان. هرچه این زنجیره در منطقه قوی‌تر شود، سهم صنعت در اقتصاد محلی نیز افزایش پیدا می‌کند. فولاد شادگان می‌تواند یکی از پیشران‌های توسعه صنعتی جنوب خوزستان باشد؛ به‌خصوص اگر توسعه تولید با تقویت زنجیره تأمین، توانمندسازی بخش خصوصی و ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز منطقه همراه شود.

فولاد شادگان با ظرفیت‌های موجود چه مزیتی در زنجیره ارزش فولاد کشور و بازارهای منطقه‌ای دارد؟

مزیت فولاد شادگان حاصل ترکیب ظرفیت تولید، موقعیت جغرافیایی و امکان دسترسی به بازارهای مصرف و صنایع پایین‌دستی است. در حال حاضر ظرفیت واحد احیای مستقیم و واحد تولید شمش فولادی شرکت، هر کدام ۸۰۰ هزار تن در سال است و همین ظرفیت می‌تواند پایه توسعه بخش‌های بعدی زنجیره باشد.

موقعیت جغرافیایی فولاد شادگان نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. نزدیکی به بازارهای منطقه‌ای و کشورهای همجوار از جمله عراق و کویت، این امکان را ایجاد می‌کند که در کنار تأمین نیاز صنایع داخلی، حضور هدفمندتری در بازارهای صادراتی داشته باشیم. با این حال، ارزش واقعی این ظرفیت زمانی بیشتر خواهد شد که بخشی از صنایع پایین‌دستی نیز در پیرامون آن توسعه پیدا کنند. حرکت در این مسیر، علاوه بر افزایش ارزش افزوده، موجب متنوع‌تر شدن فعالیت‌های صنعتی و کاهش خام‌فروشی خواهد شد.

راهبرد ما این است که فولاد شادگان به یک حلقه مؤثر و رقابت‌پذیر در زنجیره فولاد تبدیل شود؛ حلقه‌ای که بتواند هم نیاز بازار داخلی را پاسخ دهد و هم از فرصت‌های موجود در بازار منطقه استفاده کند.

در شرایطی که موضوع توسعه صنعتی با ضرورت تقویت اقتصاد محلی گره خورده است، فولاد شادگان چه نقشی برای شرکت‌های بومی و جامعه پیرامونی خود قائل است؟

برای ما مهم است که توسعه فولاد در اقتصاد منطقه نیز بازتاب داشته باشد. این موضوع فقط با افزایش اشتغال مستقیم محقق نمی‌شود؛ بلکه باید مجموعه‌ای از ظرفیت‌های اقتصادی در اطراف صنعت شکل بگیرد. یکی از محورهای این رویکرد، استفاده از توان شرکت‌ها و پیمانکاران بومی و کمک به ارتقای سطح فنی و مدیریتی آنهاست.

شرکت محلی زمانی می‌تواند شریک مؤثر یک مجموعه صنعتی بزرگ باشد که از نظر دانش تخصصی، تجهیزات، نیروی انسانی و توان مالی نیز توان رقابت داشته باشد. بنابراین نگاه ما صرفاً افزایش سهم پیمانکاران بومی از پروژه‌ها نیست. هدف این است که شرکت‌هایی در منطقه شکل بگیرند که بتوانند در پروژه‌های بزرگ‌تر نیز حضور داشته باشند و حتی خارج از مجموعه فولاد شادگان، بازار خود را توسعه دهند.

در چنین شرایطی، صنعت می‌تواند به ایجاد یک اکوسیستم اقتصادی پایدار کمک کند؛ اکوسیستمی که در آن اشتغال، خدمات تخصصی، سرمایه‌گذاری و کسب‌وکارهای جدید در کنار فعالیت اصلی فولاد رشد کنند.

مسئولیت اجتماعی فولاد شادگان در این چارچوب چه جایگاهی دارد و آیا می‌توان آن را از حمایت‌های مقطعی به سمت پروژه‌های ماندگار سوق داد؟

مسئولیت اجتماعی برای یک بنگاه بزرگ صنعتی زمانی اثربخش است که از کمک‌های مقطعی فراتر برود و بتواند یک ظرفیت ماندگار در جامعه ایجاد کند. فولاد شادگان در سال‌های گذشته در حمایت از اقشار نیازمند و مجموعه‌های محلی نقش خود را ایفا کرده است، اما نگاه ما این است که در ادامه، بخشی از اقدامات اجتماعی باید بیشتر به سمت توانمندسازی و ایجاد زیرساخت حرکت کند.

مهارت‌آموزی، اشتغال، تقویت کسب‌وکارهای محلی و حمایت از طرح‌هایی که بتوانند بعد از پایان حمایت شرکت نیز به فعالیت خود ادامه دهند، از جمله موضوعاتی است که می‌تواند اثربخشی بیشتری داشته باشد. یکی از ظرفیت‌های قابل توجه منطقه نیز حوزه گردشگری است. شادگان از ظرفیت‌هایی برخوردار است که در صورت ایجاد زیرساخت و شکل‌گیری مدل اقتصادی مناسب، می‌تواند به ایجاد مشاغل و کسب‌وکارهای جدید منجر شود.

در واقع، رویکرد ما این است که مسئولیت اجتماعی از یک هزینه جاری به ابزاری برای افزایش توان اقتصادی و اجتماعی منطقه تبدیل شود. هر پروژه‌ای که بتواند یک ظرفیت جدید ایجاد کند و امکان تداوم فعالیت آن بدون وابستگی دائمی به شرکت وجود داشته باشد، از نظر ما ارزش بیشتری دارد.

با توجه به ناترازی انرژی و برنامه‌های توسعه‌ای، آینده فولاد شادگان را چگونه ترسیم می‌کنید؟

ناترازی انرژی یکی از مهم‌ترین متغیرهایی است که امروز و آینده صنعت فولاد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بنابراین توسعه ظرفیت تولید بدون توجه هم‌زمان به تأمین انرژی، بهره‌وری و زیرساخت‌های مربوطه امکان‌پذیر نیست.

در برنامه‌های توسعه فولاد شادگان، افزایش ظرفیت واحد احیای مستقیم به بیش از یک میلیون تن در سال، احداث واحد تولید آهک با ظرفیت ۲۰۰ هزار تن در سال و مشارکت در طرح نیروگاه سیکل ترکیبی و سایر پروژه‌های تأمین انرژی منطقه پیش‌بینی شده است.

در کنار این اقدامات، توسعه انرژی‌های پاک و تجدیدپذیر نیز با توجه به سیاست‌های گروه فولاد خوزستان دنبال می‌شود. پروژه‌های کاهش و بهینه‌سازی مصرف برق و گاز نیز بر اساس خط مبنا و استانداردهای مورد نظر دولت در حال پیگیری است.

در افق توسعه، هدف ما حرکت به سمت ظرفیت ۲ میلیون تن تولید شمش است؛ اما این هدف را نباید فقط با افزایش تناژ تعریف کرد. توسعه زمانی موفق است که همزمان با رشد تولید، بهره‌وری افزایش یابد، امنیت انرژی تقویت شود، زنجیره ارزش عمق بیشتری پیدا کند و سهم بیشتری از ارزش ایجادشده در اقتصاد منطقه باقی بماند.

اگر این مسیر به‌درستی طی شود، فولاد شادگان می‌تواند از یک واحد تولیدی به یک مجموعه صنعتی اثرگذارتر در جنوب خوزستان تبدیل شود؛ مجموعه‌ای که نقش آن در آینده منطقه فقط در میزان تولید فولاد خلاصه نشود، بلکه در اشتغال، سرمایه‌گذاری، توسعه زنجیره تأمین و ایجاد فرصت‌های اقتصادی جدید نیز قابل اندازه‌گیری باشد.