در شرایطی که صنعت فولاد ایران با چالش‌های متعددی از جمله ناترازی انرژی و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها روبه‌رو است، شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب با تکیه بر دانش بومی و نگاه فناورانه، مسیر تازه‌ای در مهندسی و توسعه پروژه‌های فولادی گشوده است. مهران یاقوت، مدیرعامل این شرکت، در گفت‌وگو با «فولادسازان» از اجرای طرح‌های کلیدی همچون راهبری بهره‌برداری فولاد شادگان، ایجاد دپارتمان انرژی و ورود به بازارهای جدید خارج از زنجیره فولاد خبر می‌دهد و تأکید دارد که آینده صنعت فولاد ایران در گرو نوآوری، بهینه‌سازی مصرف انرژی و گسترش همکاری‌های بین‌بخشی با حوزه‌های نفت و پتروشیمی است.

در سال‌هایی که صنعت فولاد ایران به جایگاهی جهانی رسیده و نام کشورمان در میان ده فولادساز بزرگ دنیا می‌درخشد، هنوز چالش‌هایی چون ناترازی انرژی و محدودیت‌های تحریمی، مسیر توسعه را ناهموار کرده است. در چنین شرایطی، نقش شرکت‌های مهندسی و مشاور بیش از پیش اهمیت می‌یابد؛ شرکت‌هایی که با تکیه بر تجربه و دانش بومی می‌توانند بازوی فنی و پژوهشی صنعت باشند. در همین راستا، خبرنگار رسانه فولاد سازان گفت‌وگویی با مهران یاقوت، مدیرعامل شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب انجام داده که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.


در ابتدا بفرمایید مهم‌ترین اقدامات و دستاوردهای شرکت در سال ۱۴۰۳ چه بوده است؟

یاقوت:شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب، به‌عنوان بازوی فنی و مهندسی گروه فولاد خوزستان، مأموریت خود را بر پایه ارائه خدمات طراحی، مهندسی، نظارت و مشاوره به صنایع فولادی تعریف کرده است. در سال ۱۴۰۳، این شرکت با تکیه بر نیروهای جوان و متخصص در کنار کارشناسان باتجربه صنعت فولاد، توانست پروژه‌های مهمی را با موفقیت به سرانجام برساند.

از جمله این پروژه‌ها می‌توان به نظارت و راهبری بهره‌برداری فاز نخست فولادسازی شرکت صنعت فولاد شادگان اشاره کرد؛ پروژه‌ای که در اسفند ۱۴۰۳ به ثمر نشست و نخستین بیلت فولادی این شرکت بدون حضور کارشناسان خارجی تولید شد. همچنین طراحی افزایش ظرفیت واحد احیا مستقیم فولاد شادگان از ۸۰۰ هزار تن به یک میلیون تن در دستور کار پیشگامان قرار گرفت.

از دیگر اقدامات مهم سال گذشته، آغاز پروژه احداث کارخانه تولید بریکت سرد آهن اسفنجی (CBSI) در شرکت فولاد خوزستان بود که به صورت EPC و با همکاری شرکت‌های ایده‌پردازان صنعت فولاد و تافکو در حال اجراست. در این پروژه، پیشگامان فولاد جنوب مسئولیت طراحی و مهندسی را بر عهده دارد.

در سال گذشته بخش تحقیق و پژوهش نیز به ساختار شرکت افزوده شد و مطالعات گسترده‌ای در حوزه بازیابی حرارتی دودکش‌ها، مدیریت سرباره، هوشمندسازی واحدهای احیا و بهینه‌سازی مصرف انرژی در شرکت‌های مختلف از جمله فولاد شادگان و توسعه فراگیر سناباد انجام شد.


فعالیت‌های شرکت در حوزه بهره‌برداری چگونه است؟

یاقوت: در سال ۱۴۰۳، مهندسی بهره‌برداری در زنجیره فولاد از معدن تا تولید شمش به‌صورت یک پکیج کامل شامل پشتیبانی فنی، بهره‌برداری و تعمیرات تعریف شد. این ساختار امکان ارائه خدمات مشاوره‌ای جامع به شرکت‌های فعال در صنایع فولادی را فراهم می‌کند و به آن‌ها کمک می‌کند فرآیند تولید را بهینه‌سازی کنند.

ناترازی انرژی یکی از چالش‌های مهم صنعت فولاد است. رویکرد شرکت شما در این زمینه چیست؟

کاملاً درست است؛ ناترازی انرژی امروز یکی از مهم‌ترین موانع تولید در کشور محسوب می‌شود. ما در شرکت پیشگامان فولاد جنوب برای مواجهه با این چالش، «دپارتمان انرژی» را تأسیس کرده‌ایم تا به صورت تخصصی در زمینه کاهش و بهینه‌سازی مصرف انرژی و همچنین استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر فعالیت کند.

در همین راستا، طراحی احداث نیروگاه‌های خورشیدی برای شرکت فولاد خوزستان به ما واگذار شده است که یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های جاری مجموعه است. علاوه‌بر این، مطالعات انرژی در شرکت فولاد شادگان نیز در حال اجراست. تلاش ما این است که با رویکردی علمی، راهکارهای بومی و عملیاتی برای عبور از بحران انرژی ارائه دهیم.


چالش همسان‌سازی تکنولوژی‌های نوین با تجهیزات قدیمی چگونه حل می‌شود؟

یاقوت: همسان‌سازی تکنولوژی‌های نوین با تجهیزات قدیمی یکی از سخت‌ترین چالش‌های صنعت است. با توجه به اجتناب‌ناپذیری استفاده از فناوری‌های نو، از جمله هوش مصنوعی، ما اقدامات گسترده‌ای برای به‌روزرسانی تجهیزات قدیمی صنایع فولادی انجام داده‌ایم. شرکت فولاد خوزستان در این زمینه پیش‌قدم شده و با کمک دانش و تجربه شرکت ما، بسیاری از تجهیزات عرصه تولید فولاد با تکنولوژی‌های نو همسان شده است.

با توجه به محدودیت‌های تحریم، چه راهکاری برای دستیابی به فناوری‌های روز در نظر گرفته‌اید؟

یاقوت:واقعیت این است که در شرایط تحریم، دسترسی به فناوری‌های روز دنیا دشوار شده است. اما ما در پیشگامان فولاد جنوب با رویکرد «هم‌سان‌سازی تکنولوژی بر پایه تجهیزات موجود» تلاش می‌کنیم دانش فنی مورد نیاز را بازآفرینی و بومی‌سازی کنیم. در همین مسیر، از ظرفیت نیروهای متخصص داخلی و تجربه شرکت‌های دانش‌بنیان استفاده می‌کنیم تا بتوانیم تکنولوژی‌های مورد نیاز صنعت فولاد را در داخل کشور بازتولید کنیم. این مسیر دشوار اما ممکن است و نتایج اولیه آن در پروژه‌های اخیر ما قابل مشاهده است.


آینده پیشگامان فولاد جنوب را در سال ۱۴۰۴ چگونه می‌بینید؟

یاقوت:ما در سال ۱۴۰۴ به دنبال گسترش دامنه فعالیت خود به خارج از زنجیره فولاد هستیم. در پایان سال گذشته همکاری‌هایی با شرکت پتروشیمی کارون و شرکت فولاد اکسین خوزستان آغاز کردیم و در سال جدید نیز قصد داریم به شکل جدی‌تری وارد صنایع نفت و پتروشیمی شویم.

همچنین توسعه بخش تحقیق و پژوهش و حضور در پروژه‌های انرژی‌های نو از دیگر برنامه‌های کلیدی ما برای سال آینده است. هدف ما این است که پیشگامان فولاد جنوب به عنوان یک شرکت دانش‌بنیان و مرجع مهندسی در حوزه انرژی و فولاد در کشور شناخته شود.


شرکت مهندسین مشاور پیشگامان فولاد جنوب با نگاهی پژوهش‌محور، ورود به بازارهای جدید و تمرکز بر انرژی‌های نو را در دستور کار خود قرار داده است. این مجموعه با تکیه بر دانش فنی و جوان‌گرایی، تلاش دارد تا در مسیر تحقق صنعت فولاد هوشمند و پایدار گام بردارد.